De Wet Verbetering Poortwachter in het kort

Kort verzuim / De Wet Verbetering Poortwachter in het kort

In de Wet Verbetering Poortwachter staan de regels voor wanneer jouw medewerker arbeidsongeschikt is en (tijdelijk) niet kan werken. Jij als werkgever en jouw medewerker moeten die wet naleven. De wet zorgt ervoor dat jullie samen verantwoordelijkheid nemen en dat iedereen de juiste stappen volgt. Het doel is altijd: duurzaam herstel en terugkeer naar werk, binnen of buiten de eigen organisatie. Daarmee kan jouw medewerker weer zo snel mogelijk aan het werk. Jij werkt hierin samen met je medewerker.

De wet verplicht werkgevers en werknemers om samen te werken aan re-integratie bij ziekte. Deze wet kent een aantal stappen die je als werkgever en medewerker moet doorlopen. Dit zijn de stappen:

Binnen zes weken na ziekmelding maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse.
Uiterlijk in week acht stellen werkgever en werknemer samen een plan van aanpak op. Tijdens het eerste ziektejaar wordt gekeken naar aangepast werk.
Na een jaar volgt een evaluatie en kan een tweede spoortraject worden gestart als terugkeer binnen het eigen werk en bij de eigen werkgever niet mogelijk is.
Na twee jaar beoordeelt de UWV of door werkgever en werknemer voldoende re-integratie inspanningen zijn geleverd. De UWV kijkt daarbij of alle verplichte stappen zijn doorlopen en of beide partijen zich aantoonbaar hebben ingezet. Is dat niet het geval, dan kan de UWV een loonsanctie opleggen: de werkgever moet dan tot een jaar langer loon doorbetalen.

Deze wet stimuleert dus actieve samenwerking om langdurig verzuim te beperken.

De belangrijkste regels in de wet

Dag 1 ziekmelden: jij krijgt van jouw medewerker op de eerste dag van ziekte de ziekmelding. Jij meldt de ziekmelding daarna bij de bedrijfsarts of arbodienst.
Week 6 Probleemanalyse: de bedrijfsarts stelt op jouw verzoek een Probleemanalyse op. Hierin staat wat de beperkingen van de medewerker zijn en welk werk (nog) wel mogelijk is.
Week 8 Plan van aanpak: jij maakt samen met je medewerker een plan van aanpak. Dit gebeurt uiterlijk in week 8. Hierin leggen jullie vast welke stappen worden gezet voor re-integratie en wie wat doet. Ook wordt vastgelegd wanneer er wordt geëvalueerd. HR is hierbij vaak de coördinator.  Regelmatige evaluatie en goed contact zijn van groot belang. Gedurende het eerste ziektejaar moet je als werkgever regelmatig evalueren. Waar nodig stel je het plan van aanpak bij. Hierbij kun je vooral ook kijken naar de mogelijkheden voor aangepast of ander werk binnen de organisatie. Het beste is om dit samen met je medewerker te doen.
Week 42 De 42e weeks melding: Jij meldt jouw medewerker langdurig ziek bij de UWV. Dit moet op uiterlijk de eerste werkdag na de 42e ziekteweek. Jouw medewerker is dan ruim 9 maanden ziek en (deels) arbeidsongeschikt.
Week 52: Eerstejaarsevaluatie: jij maakt samen met je medewerker een eerstejaarsevaluatie. Hierin staat hoe het tot nu toe gaat met de re-integratie. Dat gebeurt als je bijna 1 jaar (52 weken) ziek bent.
1e spoor: bij de re-integratie 1e spoor wordt eerst gekeken naar terugkeer in eigen werk. Als dat niet kan, kijk jij als werkgever naar ander werk binnen de eigen organisatie. Je kunt hierbij een arbeidsdeskundige inschakelen. Jouw medewerker moet daaraan meewerken. Met als doel dat de medewerker weer aan het werk kan gaan.  Als werkgever blijf je tot einde 2e ziektejaar kijken naar dit 1e spoor (terugkeer bij eigen werkgever, al dan niet in eigen werk).
2e spoor: Als terugkeer bij de eigen werkgever niet lukt, moet je gaan kijken naar werk bij een andere werkgever. Dat doe je samen met je medewerker. Dit noemt men de re-integratie 2e spoor. Goede documentatie en begeleiding zijn dan essentieel. Je kunt hiervoor een re-integratieadviseur (intern of extern) inschakelen. Dit moet uiterlijk na één jaar ziekte starten.  Voor medewerkers die dit overkomt is dit een ingrijpend moment: terugkeren naar de oude werkplek is niet meer haalbaar. Dit kan gevoelens van rouw en verlies oproepen. Tegelijkertijd wordt er ook veel van je medewerker gevraagd: inzet en energie om in een nieuwe omgeving opnieuw te beginnen. Terwijl tegelijk ook nog gekeken wordt naar werk bij eigen werkgever. Dit 2-sporenbeleid is extra belastend voor een medewerker, vaak omdat er ook nog sprake is van behandelingen. Re-integreren is hard werken, zowel fysiek als mentaal.
Week 88 WIA aanvraag: als je medewerker nog steeds ziek is, krijgt deze een brief van de UWV. Daarin staat wat hij moet doen om een WIA-uitkering te krijgen. Jij krijgt als werkgever een kopie van de brief.  In deze week ga jij je voorbereiden op het inleveren van het re-integratieverslag. Dit verslag bevat de volgende onderdelen: 1. Probleemanalyse (uit week 6) inclusief eventuele actuele onderdelen 2. Het Plan van Aanpak (uit week 8) 3. Verslagen van de voortgangsgesprekken 4. Bijstelling en evaluaties 5. Eerstejaarsevaluatie (uit week 52)  6. Eindevaluatie
Week 91 Eindevaluatie: hierin geven jij en je medewerker aan hoe het is gegaan. Hiervoor gebruik je het Actueel oordeel van de bedrijfsarts of Arbodienst. Dat is een oordeel van hoe het nu met je medewerker gaat.
Week 104 Loondoorbetaling stopt: de werkgever betaalt het loon maximaal 104 weken door. Hierna stopt de loondoorbetaling. Dit geldt alleen als je voldoende re-integratie-inspanningen hebt geleverd.
Verantwoorden: soms gebeurt het dat jouw medewerker na twee jaar nog steeds niet volledig aan het werk is. Jij moet als werkgever kunnen aantonen dat je alles hebt gedaan om re-integratie mogelijk te maken. Dit wordt beoordeeld door de UWV. Als jij niet voldoende inspanningen hebt geleverd, kan je een boete krijgen. Je moet dan maximaal 1 jaar langer het loon door betalen. Dit kun je tussentijds repareren door de juiste acties te ondernemen.  Ook de medewerker kan een sanctie opgelegd krijgen. Dit zie je terug in een boete (maatregel) of korting op de uitkering.Na twee jaar beoordeelt de UWV of werkgever en werknemer samen voldoende inspanningen hebben geleverd voor re-integratie. De UWV kijkt daarbij of alle verplichte stappen zijn doorlopen en of beide partijen zich aantoonbaar hebben ingezet. Is dat niet het geval, dan kan de UWV een loonsanctie opleggen: de werkgever moet dan tot een jaar langer loon doorbetalen.

Deskundigenoordeel UWV

Een deskundigenoordeel van de UWV kan helpen om vragen over de re-integratie te beantwoorden. Het gaat dan om vragen als:

Kan de werknemer zijn eigen werk weer doen? De UWV beoordeelt of de medewerker op een bepaalde datum zijn of haar eigen werk volledig kan hervatten, zonder aanpassingen.
Is het aangeboden werk passend? De UWV beoordeelt of het werk dat de medewerker wil doen, passend is gezien de beperkingen.
Doet de werknemer genoeg aan re-integratie? Hier beoordeelt de UWV of de medewerker voldoende meewerkt aan zijn of haar re-integratieverplichtingen.
Doet de werkgever genoeg aan re-integratie?
Kan frequent ziekteverzuim worden verminderd? Hier beoordeelt de UWV of het mogelijk is om frequent ziekteverzuim binnen 26 weken te verminderen door aanpassing van het werk of herplaatsing, eventueel met scholing.

Het behandelen van een deskundigenoordeel duurt tegenwoordig lang. Dit heeft te maken met de achterstanden bij de UWV. Houd hier rekening mee als je een deskundigenoordeel wilt aanvragen.

Impasses of discussies zonder oplossing?

Je kunt altijd een deskundigenoordeel aanvragen bij de UWV. Dit is vrijwillig maar kost wel geld en tijd. Het is een krachtig instrument om impasses te door breken of discussie te voorkomen.  Dat kan bij vragen over of werk wel of niet passend is of bij twijfel over de re-integratie-inspanningen van de medewerker.

Wat staat er in de cao?

Meer informatie over de stappen en verplichtingen vind je in bijlage IXA Gezondheidsbeleid van de cao. Ook staan de verschillende stappen uitgelegd op de website van UWV.

Preventie Kort verzuim Middellang